Valentijn (II): blote/boze exen/buren

In het eerste deel van mijn Valentijnspecial over het onderscheid tussen onschuldige brievenschrijvers en stalkers kwam aan de orde welke soorten stalkers er zijn. In dit tweede en laatste deel: drie voorbeelden van belagingszaken uit de rechtspraak. Natuurlijk over seks, (mislukte) liefde en… buren.

Belaging
Stalking (juridisch: belaging) is strafbaar gesteld in artikel 285b van het Wetboek van Strafrecht:

Hij, die wederrechtelijk stelselmatig opzettelijk inbreuk maakt op eens anders persoonlijke levenssfeer met het oogmerk die ander te dwingen iets te doen, niet te doen of te dulden dan wel vrees aan te jagen wordt, als schuldig aan belaging, gestraft met een gevangenisstraf van ten hoogste drie jaren of een geldboete van de vierde categorie.

Voor een veroordeling voor belaging moet er dus sprake zijn van gedrag waardoor wederrechtelijk (zonder toestemming, in strijd met de wet) stelselmatig en opzettelijk inbreuk wordt gemaakt op de persoonlijke levenssfeer van een ander. Het gaat er daarbij om of het lastigvallen van een ander een zekere mate van indringendheid, duur en frequentie heeft. ‘Eventjes’ lastigvallen is geen stalking. En ‘legitiem lastigvallen’, zoals bijvoorbeeld een deurwaarder doet, is ook niet verboden.

Wat is dan wel verboden? Drie –huiselijke– praktijkvoorbeelden.

De nare ex-vrouw
Huwelijken, ze kunnen heel liefdevol zijn. Maar sommige huwelijken eindigen in ellende. Ruzies kunnen hoog oplopen. Een voorbeeld is een zaak waarbij duidelijk bleek dat een ex-echtgenote er, zeg maar, niet ‘samen uit wilde komen’. Deze mevrouw schreef haar ex-man zoete woordjes als: “stakker, je bent ziek in je lelijke hoofd, want lelijk ben je zeker,” en “als ik klaar ben met jou heb je niet veel meer.” En dat keer op keer. Per sms, per brief. In menig Hollywoodfilm zou dit misschien als payback voor een slecht huwelijk worden omschreven. De Nederlandse rechter (Hof Leeuwarden LJN: BO8209) vond de ex-echtgenote echter een stalker (geen stakker).

Bonje met de buren
Buren dan. Iedereen heeft weleens vervelende buren gehad, of kent iemand met dat probleem. In 2007 deed de Hoge Raad uitspraak in een zaak die draaide om “een eenvoudig burenconflictje,” aldus de verdachte. Wat heeft onze boze buurman eigenlijk allemaal gedaan? Uit de uitspraak blijkt dat hij zijn buurvrouw beledigd heeft en haar ‘het gevoel’ heeft gegeven dat hij op haar lette. Dagelijks bonkte en schold hij vanuit zijn eigen woning op de buurvrouw en haar gezin. Daarnaast heeft hij een bord in zijn tuin gezet met daarop de tekst “schoenen uit”, kennelijk bedoeld voor de buurvrouw. En hij schreef haar briefjes met ge- en verboden. Over het parkeren van de auto, het gebruik van de wc, het aantal bezoekers dat de buurvrouw mocht ontvangen. (Oh ja, hij had ook in zijn woning geboord waardoor er een gat is ontstaan in de badkamer van de buurvrouw. Dat is wel wat raar.) Een hele nare buurman, dus. En volgens de Hoge Raad ook een stalker (NJ 2007, 107).

Gluren naar de buren

Nog één in de categorie ‘gedoe met buren’. Stel, je hebt een hele knappe buurvrouw. Een die je bovendien ook niet lastigvalt met gebonk op de muren en brieven over wc-gebruik. En deze buurvrouw, mevrouw A., maakt er een gewoonte van seks te hebben in haar woonkamer, met de gordijnen open. Klinkt niet slecht, hoor ik je zeggen. Probeer de neiging om even naar binnen te gluren toch maar te bedwingen. Nou ja, even mag (van mij), maar misschien is tien keer in relatief korte tijd een wat minder goed idee. De rechter (Hof Arnhem, LJN: BD1241) is er namelijk niet zo van gecharmeerd. Sterker nog, hij vindt het stalking. Een verdachte die gedurende korte tijd zo’n zes à tien keer van buiten in de slechts gedeeltelijk afgeschermde woonkamer van mevrouw A. gluurde om haar te observeren bij “het (eventuele) vrijen met haar vriend,” maakte zich schuldig aan belaging. Dat de buurvrouw dat gluren helemaal niet doorhad (andere dingen aan haar hoofd, gok ik zo), maakte voor de rechter niet uit: het werd de verdachte zelfs aangerekend dat doordat hij zich voor mevrouw A. verschuilde, hij haar de mogelijkheid ontnam om er iets tegen te ondernemen en zij zo werd “gedwongen het begluren te dulden, doordat hij haar geen keuze liet zijn gedrag al dan niet te aanvaarden, maar haar zonder haar toestemming (indringend) observeerde.” Laat die zin even op je inwerken. En kijk daarna nooit meer dan één à twee, hooguit drie, keer naar knappe naakte buurvrouwen met de gordijnen open.

Advies
Verliefd? Ruzie? Met de buren? Met je geliefde? Vind je de buurvrouw erg knap? Heb je neigingen om mensen liefdesbrieven te sturen? Laat ik je dan één advies geven. Wat er ook (mis) is… maak het nou niet te bont. Of zorg in ieder geval dat er een mooi arrest uit voort komt.

Rest mij ten slotte nog je een fijne Valentijnsdag te wensen. Want liefde en lust zijn mooi. Ook al kan je er soms de bak voor indraaien.

Advertenties

Valentijn (I)

“We hebben allemaal gevoelens alleen die gevoelens mag ik niet bij jou uiten, volgens mij ben je het ook niet gewend, dat een man zijn gevoelens bij je uit.”

Dit is een van de vele romantische kattebelletjes die ‘X.’ naar zijn love interest stuurde. Een lange reeks van liefdesbrieven. Waaronder ook berichten met hele praktische aanwijzingen:

“Ik zou graag op korte termijn een afspraak met je willen maken om met zijn tweeën te gaan dineren, ik heb al een leuk restaurantje uitgekozen en wat mij een geschikte avond lijkt is zaterdag 21 april. Ik hoop dat je het ook een geschikte avond vind en dan kan ik je op komen halen. Als we volgende week even contact met elkaar zochten dan kunnen we een tijd afspreken, zelf denk ik aan 17.00 uur bij jouw thuis, dan haal ik je op.”

Maar van die date kwam het niet. En ‘X.’ kreeg niet de vrouw van zijn dromen, maar een gevangenisstraf.

Misschien waren de brieven iets . Ze waren in ieder geval niet bepaald origineel; ‘X.’ had wel wat beter zijn best kunnen doen. Of wellicht waren het de smsjes, de bezoekjes aan de deur, de bezoekjes aan de potentiële schoonmoeder, het plaatsen van haar gegevens op een seksdatingsite of het constant hinderlijk volgen van zijn droomvrouw dat hem de das omdeed.

Wie zal het zeggen?

Toegegeven, niet iedereen bezit het talent om een goede liefdesbrief te schrijven. Zo één die de zinnen prikkelt, maar niet ranzig wordt. Of wel natuurlijk, maar dan moet je het wel goed doen. Valentijnsdag is voor velen desondanks een reden om weer aan het schrijven te gaan, soms anoniem. Maar naast het gevaar van het ontvangen van een slecht geschreven liefdesbrief, levert Valentijnsdag een tweede, gevaarlijker risico op: het treffen van een stalker zoals ‘X.’

Vandaar een ‘klein educatief kader’ (naar de mensen toe) om je te helpen beslissen: onschuldige brievenschrijver… of stalker? Of: hoe herken je de belager onder je geheime aanbidders? Een blog in twee delen.

In dit eerste deel:

Welke soorten stalkers zijn er?

Mullen e.a. (1999) onderscheidden vijf categorieën stalkers:

Op 1. De afgewezen stalker (33 % van de stalkers) kan het einde van de relatie maar niet verkroppen. Deze jaloerse stalker is er alles aan gelegen om het contact met de ex-partner te onderhouden. Sommige afgewezen stalkers proberen zo hun relatie alsnog te herstellen, anderen zinnen op wraak. Vaak voorkomende psychiatrische diagnoses: afhankelijke, narcistische en paranoïde persoonlijkheidsstoornis en middelenmisbruik. Spannend: het risico op geweld is hoog.

2. De intimiteitzoekende stalker (ook 33 %) verlangt obsessioneel naar een liefdesrelatie. De meesten hebben echter nooit eerder een intieme relatie gehad en verkeren in een sociaal isolement. Een beetje een zielige groep, dus. Sommigen geven zich op voor Boer zoekt vrouw. Deze stalker is ervan overtuigd dat het slachtoffer verliefd is op hem/haar. Dat het tot een relatie komt is slechts een kwestie van volharding. ‘Uitdaging’: gerechtelijke stappen hebben geen gewenst effect bij deze groep.

De incompetente versierder (15 %), op 3, heeft de meest poëtische naam, maar wordt gekenmerkt door incompetente sociale vaardigheden. In tegenstelling tot de intimiteitzoekende stalker is dit type stalker er zich van bewust dat de liefde niet wederzijds is, maar dit is voor hem/haar geen reden om het stalken te beëindigen, een andere manier van ‘versieren’ kent deze stalker gewoonweg niet. Je zou het een nuchtere doorzetter kunnen noemen. Aanwezige psychiatrische stoornissen kunnen variëren van schizoïde of narcistische persoonlijkheidsstoornis tot schizofrenie.

Nummer 4 is de rancuneuze stalker (10 %) en koestert wraakgevoelens tegenover het slachtoffer omdat hij of zij de stalker (of zelfs: de maatschappij) schade heeft berokkend. Rancuneuze stalkers beschouwen zichzelf als slachtoffer en zijn op zoek naar rechtvaardiging voor het hen aangedane leed. Neigen naar complottheorieën en het vouwen van hoedjes van aluminiumfolie. Hoe verder het stalken gevorderd is, hoe moeilijker ze te stoppen zijn. Romantiek is er overigens niet echt bij.

De laatste en kleinste groep (5 %): de jagende stalker. Dit is de eindbaas van de stalkers. De jagende stalker is op zoek naar seksuele bevrediging. Dat is niet vreemd, zou je zeggen, maar het stalken van het slachtoffer (kennis of onbekende) op zich bezorgt deze dader al seksuele opwinding en prikkelt zijn fantasie. De jagende stalker is uitsluitend mannelijk en er bestaat een zeer grote kans op seksueel geweld.

Dringende noot van de auteur:
Herken je jezelf in één van deze profielen? SCHRIJF MIJ GEEN LIEFDESBRIEVEN.

Waarvoor dank.

Volgende keer, in deel 2…
‘Van boze buurmannen tot gefrustreerde exen: wanneer is er sprake van stalking? En waarom je in de gevangenis kan belanden als je de buurvrouw begluurt als ze in de woonkamer, met de gordijnen open, de liefde bedrijft (met de buurman).’